BoredŞirkette çalışıyorken aradan kaybolmayı denediniz mi ya da bir maç izlerken takım oyuncularının topa koşmak yerine önünden geçip gitmesine ya da artık koşmak yerine yürüdüklerini gördünüz mü? Eğer cevabınız evet ise, siz ve o takımın oyuncuları birer Sosyal Aylak olarak isimlendirilebilir.

Sosyal aylaklık; bireysel olarak gösterilen çabaya oranla, bir grup ya da takım içerisinde bulunulduğunda daha az çaba göstermesi olarak tanımlanabilir. Sosyal aylaklık bir takım veya grup söz konusu olduğunda ortaya çıkmaktadır.

Bu konuyla ilgili en bilinen deney Max Ringelmann tarafından yapılan deneydir. Ringelmann bir grup öğrenciye ucunda kuvvet ölçer bulunan bir halatı çekmeleri istemiştir. Deneyde ilk önce tek bir öğrencinin çektiği değer kontrol edilmiş ve sonrasında sayı arttırılmış. Demeyin sonucu olarak, ipi çeken öğrenci sayısı arttıkça uygulanan kuvvetin düştüğü gözlemlenmiş. Fransızca bilmiyorum ancak Ringelmann’ ın yazdığı makaledeki [1] sayıları inceleyebilirsiniz.

y = -0.073x + 1,068

Bu fonksiyonu Ringelmann ‘ ın aşağıdaki tablosunu kullanarak çıkartmaya çalıştım.

Kişi Sayısı Uygulanan Güç Toplam Güç
1 1.00 1.00
2 0.93 1.86
3 0.85 2.55
4 0.77 3.08
5 0.77 3.50
6 0.63 3.78
7 0.56 3.92
8 0.49 3.92

Takım sayılarının fazla olması aslında sosyal aylaklığın ortaya çıkmasının nedenlerinden sadece bir tanesi. Buna ek olarak, takım üyeleri arasındaki tanışma ve kaynaşabilme oranı, bireyleri takım çalışmasında olduğu takım arkadaşlarının kendisinden daha az katkıda bulunduğunu düşünmesi, takımın başarısı yerine takım üyelerinin ayrı ayrı değerlendirilmesi, parasal konularda takım içinde eşit paylaştırılma yapılmaması gibi nedenler de bulunmaktadır.

Sosyal aylaklık konusu iş yerinde ve takım çalışması olan her yerde karşımıza çıkabilir. Bunu önlemek için bazı yöntemler var ancak bu yöntemlerin uygulanması için takım ya da grubun kendine en uygun olanı seçmesi gerekiyor. Yani her çözüm her takım için uygun olmayabileceği gibi bazı çözümler takımlar için erken uygulandığında üretkenliğe gerçekten zarar verebilir.

Çözüm Önerileri

Motivasyon Çözümleri Koordinasyon Çözümleri
Takımın tanışması, kaynaşması Takım üye sayısı
Katılımı teşvik etme Takım ajandası
Ekip üyelerine performans için ödüllendirme Birlikte eğitim
Takım uyumunu güçlendirmek Birlikte pratiğe daha fazla zaman harcama
Kişisel sorumluluğun arttırılması İletişim gücünü arttırmak
Takım performansını değerlendirme ve geri bildirim sağlama Açık ve net takım standartları oluşturmak

Yukarıdaki tabloda özet olarak çoğu madde yer almakta. Bunların uygulanması sosyal aylaklığını takımlar üzerinden, takım üyelerinden uzaklaştırılmasında fayda sağlayabilir.

Yazıyı tamamladığıma göre bende aylaklık yapmayıp biraz dışarı çıkıp dolaşayım. Bahane üretmek yerine bazen üzerine gidip çıkıp gezmek ve değişiklik yapmak bütün çözümler işe yaramadığında tek çözüm olarak işe yarayabilir. 🙂

Yorumlayın