Ne vereyim abime?

“Ne vereyim abime?” Bu soruyu kendinize sorarak kişisel ihtiyaçlarınızı belirlemeyi ve davranışlarınızın altında yatan bazı gerçeklerin farkına varmak ister misiniz?

Geçen hafta Tolga Hancı hocamızdan aldığımız “Kendime Yolculuk” adındaki kişisel gelişim eğitiminden sonra kafamda bazı değişik farkına varma anları oldu. Bu anlardan birini sizlerle paylaşmak istiyorum.

Maslow’un İhtiyaçlar Hiyerarşisi

Abraham Maslow, 1943 tarihinde insanların temel ihtiyaçlarını ve bu ihtiyaçların motivasyonuna etkilerini ilk kez ortaya koyduğu “A Theory of Human Motivation” makalesini yayımladı. Makale temel ihtiyaçların bir hiyerarşi ile birbirlerine bağlı olduğunu ve birinin karşılamadan diğerini karşılanmasının mümkün olmayacağını vurguluyor.

Maslow’un İhtiyaç Hiyerarşisi Piramidi

Maslow; insanların 5 tane temel ihtiyacı olduğunu söylüyor.

  • Fizyolojik İhtiyaçlar (Nefes, Beslenme, Su, Cinsellik, Uyku, Boşaltım)
  • Güvenlik İhtiyacı (Vücut, İş, Sağlık)
  • Ait Olma ve Sevgi İhtiyacı (Arkadaşlık, Aile, Cinsel Yakınlık)
  • Değer İhtiyaçları (Güven, Saygı, Başarı)
  • Kendini Gerçekleştirme (Erdem, Yaratıcılık, Doğallık, Problem Çözme, Kabullenme)

Bu başlıklara ek olarak değinmeyeceğim ancak yanlarına yazdığım örneklerden sadece cinselliği açıklamak istiyorum. Fizyolojik ihtiyaçlardan biri olan cinsellik aslında bir insanın seks yapma ihtiyacından çok insanın neslini devam ettirmek için üreme ihtiyacı olarak açıklanıyor.

Peki, “Maslow 5 ihtiyaç diyor, ama az önce 6 İnsan İhtiyacı dedin…” demiş olabilirsiniz. Benim farkında olma anımın başladığı o noktaya şimdi geldik.

6 İnsan İhtiyacı

Eğitim öncesinde hocamızın yolladığı makaleleri okuduktan sonra makaledeki referans kelimeleri de kullanarak biraz araştırma yaptım (yapmasam bile makalelerde tatmin edici açıklamalar olmasına rağmen). Bu araştırma sonunda Tony Robbins‘in Maslow’un temel ihtiyaçlarını biraz güncellediğini gördüm. Bununla yetinmeyip bu ihtiyaçları kişilik ihtiyaçları ve ruh ihtiyaçları olarak iki gruba ayırmış.

Robbins’a göre kişilik ihtiyaçları;

  • Kesinlik / Güven İhtiyacı
  • Değişiklik / Çeşitlilik İhtiyacı
  • Önemli / Saygın / Farklı Hissetme İhtiyacı
  • Sevgi / Bağlantı İhtiyacı

şeklinde. Ruh İhtiyaçları olarak;

  • Büyüme / Gelişme İhtiyacı
  • Katkıda Bulunma İhtiyacı

Kesinlik / Güven İhtiyacı

Hayatınızda önem verdiğimiz konuların net olması ihtiyacı olarak düşünebilirsiniz. Örneğin; ay sonunda yatacak bir maaşınızın olması, kalacak bir evinizin olması ve sağlık ile ilgili bir sorununuzun olmaması gibi.

Bu örneklere ek olarak yaptığınız işleri hep aynı şekilde yapmanız, hep aynı sorunlarla uğraşıyor olmanız da bu ihtiyacınızın karşılanmasına hizmet ediyor. Bu kısmı en son bölümde kullanacağım şimdiden beklenti yaratayım. 🙂

Değişiklik / Çeşitlilik İhtiyacı

Başlığı yanlış okumadınız. Kesinlik ve Güvenli bir ortam arayan biz insanlar aslında bu sağlandıktan sonra Değişim ihtiyacı içine giriyoruz.

  • Hep aynı yerlere gidip yemek yiyoruz.
  • Hep aynı konuları konuşuyoruz.
  • Saatlerdir masa başında oturduğumuz işimizden sıkılıyoruz.
  • Her günümüz aynı geçiyor.

Bu sefer bu ihtiyacını düşünerek; aynı yerde yemek yemeyin. Hatta yemeği siz yapmıyorsanız bir kere siz mutfağa girin. Hep aynı konuları konuşmak yerine ilgi alanınız olmayan bir konu bulup onun üzerine tartışmalar yapın. Masa başından kalkıp bir nefes alabilir ve gün içinde ufak yürüyüşler yapabilirsiniz. Her günün aynı geçiyorsa ilk olarak işe gittiğin yolu değiştir ya da işe gittiğin saati değiştir. Yeter ki hayatında bir değişiklik yap.

Önemli / Saygın / Farklı Hissetme İhtiyacı

Kendimizi önemli veya saygın veya farklı hissetmek çok temel bir ihtiyacımız. Çünkü bu ihtiyacımız karşılanmadığı zaman ortaya çıkabilecek davranışlar öfke, alınganlık, dışlama veya şiddet olabiliyor.

Bu ihtiyacımızı karşılamak bir şeyler üretmemiz, diğer insanlara destek olmamız veya başaracağımız bir hedefimize odaklanmamız ile olabiliyor.

Bu ihtiyacımızı karşılamak için insanların üzerinde fiziksel ya da psikolojik şiddet uygulamak doğru bir yöntem olmadığı gibi aslında kendinize de zarar vermenize sebep oluyor. Örneğin; trafikte araba kullanırken size yol vermeyen şoföre onun duyacağı şekilde küfür etmek ya da uzun korna basmak veya eve gittiğinizde ödevlerini yapmadığı için sizden sözlü ya da fiziksel zarar gören çocuğunuz…

Sevgi / Bağlantı İhtiyacı

Herkes sevilmek ve bir yere ait olmak ister. İstemediğini söyleyen kişilerin bile bu ihtiyaçlarını çok farklı şekillerde karşıladıklarını Tolga hocanın yazdığı makaledeki örnek ile açıklamaya çalışacağım. Örneği okuduktan sonra bir durun ve yazıyı okumayı bırakıp; sizin yaptığınız veya size yapılan benzer bir durum var mı düşünün. Varsa bu şekilde örnekleriniz paylaşırsanız çok mutlu olurum.

Bütün uyarılara rağmen fosur fosur sigara içen biri; sırf arkadaşları “İçme abi şunu, yazık ediyorsun kendine” diyerek sevgi gösterdiği için sigara içmeyi sürdürebiliyor…

Büyüme / Gelişme İhtiyacı

İlk ruh ihtiyacımız olarak büyüme veya gelişme ihtiyacımız aslında çocukluktan beri olan bir ihtiyacımız. Ebeveynlerimizin eşyalarını kullanmak, onlar gibi olmaya çalışmak. Bizden büyük olan kardeşlerimiz, kuzenlerimiz veya komşu çocuklarımız gibi olmak istemek ya da onlardan daha iyi olmak istemek. Bencillik değil, içimizde gelişmek isteyen büyümek isteyen bir mekanizma var (ben çocuk diyorum). Bunu beslemek için harcadığım her zaman benim için ek bir mutluluk kaynağı.

Hobileriniz ile ilgili bir arkadaş veya aile ortamında konuştuğunuzda bir an durup kendinizi gözlemleyin. Anlatırken ne kadar mutlusunuz farkında mısınız?

Katkıda Bulunma İhtiyacı

Biz insanız ama etrafımızda bir sürü canlı varlık var. Başka bir varlığa katkı sağlamak ve bunun için bir karşılık beklememek çok anlatılabilecek bir his veya haz olduğunu düşünmüyorum. Egomuzdan uzakta bir yerlerde içimizde yeşeren mutluluğun tarifi inanılmaz.

Bu ihtiyacımızın tek ve tek dikkat edilecek kısmı; yaptığımız şeylerden veya bulunduğumuz katkı sonucunda başka bir ihtiyacımızın bundan fayda sağlamaması veya karşılık bulmaması.

Agile Bunun Neresinde?

Bu kadar ihtiyaç ve farkındalık ile konuştuktan sonra, konuyu Agile ile birleştirmeden bırakacağımı düşünmediniz, dimi? Hızlıca toparlıyorum.

İş yaparken takımınızı düşünün. Takımınız üyelerden oluşuyor ve bu üyelerin kişisel ihtiyaçları bir şekilde takımın ihtiyaçlarını oluşturuyor. Takım bu ihtiyaçlarının farkında olup, sonrasında karşılamak için bir şeyler yapabilir olurlarsa o takım için güçlü ve kendi kendine organize olmuşun ötesinde kendi kendinin farkında olmuş takım diyebilirsiniz.

Takımınız güvende olmak ve kendince bazı işlerin kesin olmasını isteyecektir. Hatta kendi örf ve adetlerini bile belirleyebilir. Fakat bir süre sonra “hep aynı işleri yapmak yerine, yeni özellikler geliştirmek istiyoruz biz” diyeceklerdir. Yaptıklarını diğer takımlara göstermek isteyeceklerdir. Çalıştıkları kişilerle birlikte bir bağ kurmak ve kolay iletişim kanallarını kurmak isteyeceklerdir. Ve tabi ki takım gelişmek ve katkı sağlamak isteyecektir.

Scrum Master, Agile Coach, Product Owner, Takım Lideri veya benzeri diğer bütün rollerin takımın isteklerinin altında yatan ihtiyaçları görebiliyor olmaları, takım üyelerinin ya da çalışanların içsel motivasyon olarak tatmin olmalarına hizmet edecek adımlar atma avantajı sağlayacaktır.

Takım içerisinde bile bu bilgileri kullanarak hızlı ve etkili çözümler üretebilirsiniz. Örneğin; bir kişi öfkeli ya da alıngan bir tavır içerisinde ise hangi ihtiyacının karşılanmadığını bulup bu ihtiyacı karşılayarak o kişiyi kazanabilirsiniz.

Siz de takımınızın ya da kendinizin en temel ihtiyacının ne olduğunu öğrenmek istiyorsanız Tolga Hancı’nın çevirisini yaptığı “6 İnsan İhtiyacı Anketi“ni yapabilirsiniz.

Teşekkürler

Eğitimden önce ve sonrasında anlattıkları ile farkındalık seviyemin artmasını sağlayan Tolga Hancı hocama, eğitim almamız için kişisel bütçe çalışmalarını yapan başta Yemeksepeti IK birimi olmak üzere, CTO’muz Bülent Akar‘a ve her yazımı editör gibi dilbilgisi ve anlam konusunda kontrol eden Gözde Berberoğlu Özen‘e teşekkür ederim.

Yazıyı buraya kadar okuduysanız size de özellikle teşekkür ederim.

Referanslar

Bonus

Yazının başlığı oldu o kadar. Cem Yılmaz Fundamentals “Ne Veriyim Abime?” bölümü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir